CODE FORUM 2026: Επιταχυντής στην κατασκευή το ΒΙΜ και οι κίνδυνοι από την κλιματική αλλαγή

Για τις σημαντικές αλλαγές που φέρνει το BIM, το AI και οι σύγχρονες τεχνολογίες αλλά και την επίδραση που φέρνει η κλιματική αλλαγή στον τρόπο που κατασκευάζουμε μίλησαν στην ενότητα Construction στο χθεσινό CODE FORUM 2026 που διεξήχθη στο Μέγαρο Συνεδριακό Κέντρο Αθηνών.

Στο πλαίσιο της ενότητας Construction, o ειδικός ομιλητής Benoit Le Bouille, Chief Executive Officer, Via Salis & Via Pribina Operations της VINCI Concessions, ανέδειξε τα οφέλη των συμπράξεων δημόσιου-ιδιωτικού τομέα (public-private partnership/ PPP), παρουσιάζοντας ως case study τον αυτοκινητόδρομο Via Salis. Πρόκειται για τον πρώτο αυτοκινητόδρομο στην Τσεχία, όπου δοκιμάστηκε το μοντέλο της σύμπραξης, προκειμένου να εξαχθούν συμπεράσματα για την αποδοτικότητά του σε μία χώρα με έλλειμα υποδομών μετά από αποεπένδυση 30 ετών.
Όπως σημείωσε ο Benoit Le Bouille, η κατασκευή του άξονα, μήκους 48 χιλιομέτρων που περιλαμβάνει 40 γέφυρες, ολοκληρώθηκε εντός χρονοδιαγράμματος από τη VINCI Construction και έχει περάσει εδώ και έναν χρόνο σε φάση λειτουργίας. Από την αρχή της σύμβασης, αξιοποιήθηκαν για πρώτη φορά στην Τσεχία τα πλέον σύγχρονα ψηφιακά εργαλεία. Ξεχωρίζουν το BIM που λειτουργεί ως «ψηφιακό δίδυμο» του αυτοκινητόδρομου, το CMMS και ένα Common Database Environment (CDE), στο οποίο όλα τα δεδομένα επικαιροποιούνται διαρκώς, με τα παλαιότερα να μην είναι άνω των 15 ημερών.

Τελικά, η εμπειρία της Via Salis άνοιξε τον δρόμο και για άλλα PPPs, όπως αποτυπώνεται και στην οικονομική στρατηγική της τσεχικής κυβέρνησης για το 2026, όπου οι συμπράξεις χαρακτηρίζονται ως εργαλεία χρηματοδότησης έργων υποδομών. Ως το 2030, το μερίδιό τους στις τσέχικες δημόσιες επενδύσεις θα αντιστοιχεί σε 10%. Εκτιμήθηκε, τέλος, ότι το κόστος συντήρησης για κάθε 1 χιλιόμετρο του αυτοκινητόδρομου είναι κατά 20% χαμηλότερο απ’ ότι σε ένα δημόσιο έργο.

Εν συνεχεία, η συζήτηση επικεντρώθηκε στην καινοτομία και την ψηφιοποίηση στις κατασκευές, το «ψηφιακό εργοτάξιο» και την απομακρυσμένη επίβλεψη. Ο Σπύρος Ι. Αρσένης, Projects Director της ELEMKA, θυγατρικής της ΜΕΤΚΑ. «Το BIM δεν είναι πλέον μόνο ένα τρισδιάστατο μοντέλο, αλλά μία ολόκληρη δομή πληροφοριών», επισήμανε, διακρίνοντας ως μεγάλο πλεονέκτημα του μοντέλου τη μοναδικότητα της πληροφορίας, η οποία μέσω του CDE είναι διαρκώς διαθέσιμη και επικαιροποιημένη. Αυτό συμβάλλει, όπως εξήγησε, στην έγκαιρη λήψη αποφάσεων και στην αποφυγή σφαλμάτων, ώστε αυτά να μην φτάσουν στο εργοτάξιο, με αποτέλεσμα να εξοικονομούνται χρόνος και πόροι. Στην κατεύθυνση της υιοθέτησης του BIM, επισήμανε ότι θα είναι βοηθητική η καθιέρωση σχετικής απαίτησης στα δημόσια έργα.

Στη μετεξέλιξη της βιωσιμότητας σε μετρήσιμο μέγεθος χάρη στην ψηφιοποίηση αναφέρθηκε η Δορίνα Μουλοπούλου, Sustainability Manager, LEED AP, WELL AP του Ομίλου AVAX. Αναφέρθηκε στην ψηφιακή πλατφόρμα ESGenius, που εφαρμόζει ο όμιλος στην κατασκευή, για παράδειγμα, των τριών νοσοκομείων του «Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος», δίνοντας στα εργοτάξια τη δυνατότητα καταγραφής ποικιλίας δεικτών (πχ. περιβαλλοντικών), προκειμένου να ελέγχονται στην πράξη οι στόχοι που τίθενται για πιστοποιήσεις αειφορίας. «Η βιωσιμότητα είναι πια, σε μεγάλο βαθμό, ζήτημα διαχείρισης δεδομένων», επισήμανε. Βάζοντας και τη διάσταση της τεχνητής νοημοσύνης, αναφέρθηκε στο BIM 360, στο οποίο πλέον θα ενσωματώνεται όλος ο κύκλος ζωής ενός κτηρίου, από την κατασκευή, στη λειτουργία και τη συντήρηση.

Στον παράγοντα της εξοικονόμησης χρόνου με την όλο και ευρύτερη χρήση καινοτόμων εργαλείων, αναφέρθηκε ο Αντιπρόεδρος Α’ του ΣΕΓΜ Ιωάννης Λαδόπουλος, διακρίνοντας ότι η χώρα μας έχει μεν αργήσει στην υιοθέτηση του BIM, παρότι έχει κάνει σημαντικά βήματα. Τόνισε την ανάγκη νέου δυναμικού, upskilling και reskilling των υφιστάμενων στελεχών, σημειώνοντας ότι σήμερα τα μελετητικά γραφεία λειτουργούν στο 120-150% της δυναμικότητάς τους. Παράλληλα, ανέδειξε τον ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει το κράτος στη μετάβαση όλης της αγοράς στο BIM και την εκπαίδευση των μελετητών, συμβάλλοντας στην προσπάθεια που γίνεται ήδη από τον ΣΕΓΜ και τις εταιρείες-μέλη του.

«Η ψηφιακή μετάβαση απαιτεί σχεδιασμό, ευέλικτα εργαλεία, ξεκάθαρες αποδόσεις και με πλατφόρμες που διασφαλίζουν το cybersecurity», είπε με τη σειρά του ο Σταύρος Μποβολέτης, Strategic Business Leader της Schneider Electric, υπογραμμίζοντας πως δεν υπάρχει μία λύση που λειτουργεί σε όλα τα έργα. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στις πλατφόρμες καταγραφής ενεργειακών καταναλώσεων και Building Operation της Schneider Electric, που δίνουν εν συνεχεία τη δυνατότητα επέκτασης στη διαχείριση και την ενσωμάτων εφαρμογών AI, συμβάλλοντας στην καλύτερη απόδοση και την πράσινη μετάβαση με μετρήσιμα αποτελέσματα.

Στην κατασκευή του μέλλοντος αναφέρθηκε ο Νίκος Δήμος, Managing Director της I-TEKTON, η οποία διαθέτει μεγάλη εμπειρία ως project manager σε έργα αεροδρομίων, μετρό και λιμένων στη Μέση Ανατολή. Εστίασε στη συμβολή της τεχνητής νοημοσύνης στην αυτοματοποίηση της επίλυσης συγκρούσεων και της παραγωγής των σχεδίων, ακόμα και του ελέγχου συμμόρφωσης. «Ο μηχανικός θα έχει τον έλεγχο και την εποπτεία, ώστε να παράγεται το επιθυμητό τελικό αποτέλεσμα», επισήμανε. Εξέφρασε, τέλος, την πεποίθηση ότι η είσοδος της τεχνητής νοημοσύνης θα διευκολύνει μεν τη δουλειά του μηχανικού, χωρίς όμως να τον αντικαταστήσει.

Ο Δρ. Γρηγόριος Πενέλης, Διευθύνων Σύμβουλος της Penelis Consulting Engineers παρουσίασε το εγχείρημα της διάσωσης της ρωμαίικης κληρονομίας σε εμβληματικά κτήρια της Κωνσταντινούπολης, σε συνεργασία με το Ίδρυμα Μαρτίνου, όπως η αναστήλωση της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης. «Το πλέον βιώσιμο κτήριο που μπορείς να κάνεις είναι ένα υφιστάμενο. Έχει το μικρότερο ανθρακικό αποτύπωμα σε πραγματικούς όρους, αφού δεν το καθαιρούμε ώστε να φτιάξουμε άλλο, ούτε χτίζουμε σε άλλο σημείο», σημείωσε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας ότι μπορεί να δοθεί στα κτήρια νέα ζωή για ορίζοντα 50 ή 100 ετών. Ως προς τους όρους ανθεκτικότητας, προσδιόρισε ότι αφορούν την αντισεισμική ενίσχυση, την ενεργειακή αναβάθμιση, τον αερισμό, την πυρασφάλεια και την προσβασιμότητα.

Με τη σειρά του, ο Δρ. Αντώνης Πάνας, Γενικός Διευθυντής της ΤΕΚΑΛ, εστίασε στις «μπλε υποδομές», όσες σχετίζονται δηλαδή με το υδάτινο στοιχείο: λιμάνια, φράγματα, αντιπλημμυρικά, δίκτυα ύδρευσης/άρδευσης. «Οι μπλε υποδομές δεν είναι μεμονωμένες, αλλά εντάσσονται σε ευρύτερα συστήματα. Αν αυτές αποτύχουν, οι συνέπειες δεν είναι τοπικές», επέμεινε, συνδέοντας την αναθεκτικότητα με τη διασφάλιση της αδιάλειπτης λειτουργίας κρίσιμων υποδομών, όπως τα λιμάνια. Σε αυτό το πλαίσιο, ανέδειξε τέσσερις βασικές διαστάσεις: στιβαρός σχεδιασμός, επιχειρησιακή ετοιμότητα, ταχεία αποκατάσταση και προσαρμοστικότητα στις αλλαγές. Εισάγοντας την έννοια του resilience oriented project management, εξήγησε πως η ανθεκτικότητα αντιμετωπίζεται όχι ως μια παράμετρος στην τεχνική μελέτη του έργου, αλλά ως βασική διαχειριστική αρχή.

Στην προϋπόθεση σύνθετων εξειδικευμένων μελετών, που θα λαμβάνουν υπόψιν ζητήματα τρωτότητας των κτηρίων -κυρίως σε εκτός σχεδίου αναπτύξεις-, διαχείρισης υδατικών πόρων και ομβρίων, καθώς και τα ακραία φαινόμενα (πλημμύρες, διάβρωση εδάφους, πυρκαγιές), αναφέρθηκε ο Πάνος Παναγιωτίδης, Διευθύνων Σύμβουλος της P.DEVELOPMENT SERVICES. Διέκρινε τη σημαντική στροφή που έχει συντελεστεί μέσα σε μία δεκαετία στην ελληνική αγορά ως προς το πρότυπο LEED, όπου κανένας θεσμικός αγοραστής δεν επιλέγει πια κτήριο χωρίς σχετική πιστοποίηση. Εκτίμησε, δε, πως αντίστοιχη θα είναι η εξέλιξη και στο πεδίο της ανθεκτικότητας, με βασική διαφορά ότι η πιστοποίηση της ενεργειακής αποδοτικότητας αποτελεί απόφαση του developer, ενώ στα έργα ανθεκτικότητας χρειάζονται υποδομές και δίκτυα εκτός της επένδυσης. «Δεν υπάρχει σήμερα το απαραίτητο θεσμικό πλαίσιο, δεν υπάρχει ο μηχανισμός για να γίνουν τέτοια έργα», επισήμανε, προτείνοντας να υπάρχουν συντονιστικοί φορείς σε επίπεδο περιφέρειας που θα προωθούν τα απαραίτητα έργα με ταχύτητα.

Μεγάλος Χορηγός του CODE FORUM 2026 είναι η ΜΕΤΚΑ

Χρυσός Χορηγός Κατασκευαστικού κλάδου: ΑΒΑΞ

Χρυσοί Χορηγοί Βιομηχανίας είναι οι: ΤΙΤΑΝ, ΗΡΑΚΛΗΣ

Αργυροί Χορηγοί είναι οι: DIMAND, REDEPLAN, ANAEKK, TEKAΛ, KARPATHIOS, EB ARCHITECTS, SCHNEIDER ELECTRIC, ΣΑΜΑΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ, HILL INTERNATIONAL, AECOM, TEN BRINKE, VECTOR, I-TEKTON

Χάλκινοι Χορηγοί: ERGOSTEEL